Nasze społeczeństwo dumne z szybkiego rozwoju techniki, z postępu różnych gałęzi wiedzy, na temat naturalnych cyklów płodności kobiety wie przerażająco mało. Wiedza na temat płodności odgrywa bardzo ważną rolę, aby świadomie planować poczęcie dziecka. Mając świadomość, kiedy kobieta jest w fazie płodnej można uniknąć poczęcia nie uciekając się do środków antykoncepcyjnych, które często negatywnie wpływają na zdrowie kobiety.
Kobieta jest płodna tylko przez 4% swego życia. Wniosek ten jest wynikiem zestawienia kilku faktów: płodność kobiety zaczyna się od około 12-15 roku życia a kończy się około 50 roku, w pozostałym okresie życia płodność kobiety trwa tylko przez bardzo krótki czas w każdym cyklu miesiączkowym, wyłącznie wtedy, gdy komórka jajowa zostaje uwolniona z jajnika. Zatem kobieta jest przeważnie niepłodna, z wyjątkiem kilku dni, podczas których dojrzała komórka jajowa opuszcza jajnik. Możemy określić w każdym cyklu miesiączkowym czas płodności kobiety.

Cykl menstruacyjny, który zaczyna się krwawieniem miesięcznym (miesiączka), a kończy się w ostatnim dniu przed następnym krwawieniem, dzieli się na trzy fazy:

Faza niepłodności względnej. Dlatego nazywa się względną, ponieważ długość tej fazy nie jest stała. W przypadku krótkich cykli miesięcznych wzrost komórki jajowej rozpoczyna się tak wcześnie, że faza płodności może zaczynać się już pod koniec miesiączki. Dlatego jeśli kobieta ma krótkie cykle stosunek odbyty w trakcie miesiączki może być płodny. Jeśli kobieta ma cykle normalne (taka norma to około 28 dni odstępu między miesiączkami) wtedy stosunek płciowy odbyty w czasie miesiączki jest niepłodny.

Faza płodności. W tym okresie komórka jajowa dojrzewa i wydostaje się z jajnika (jajeczkowanie). Komórka jajowa, która wydostała się z jajnika może żyć do 24 godzin. Kobieta jest płodna tylko wtedy, kiedy pojawia się komórka jajowa. Do poczęcia może dojść tylko w ciągu tych 24 godzin ale ze względu na to, że plemniki mogą żyć w śluzie macicy nawet przeciętnie 3-5 dni (niektóre źródła mówią o 7 dniach) dlatego 5 dni przed uwolnieniem się komórki jajowej (owulacją) mówimy o czasie płodnym. Także 3-4 po owulacji jest czasem płodnym.

Faza niepłodności. Od chwili obumarcia komórki jajowej do miesiączki. Ten okres jest stały. Trwa zazwyczaj 14 dni. Daje to możliwość ustalenia w którym dniu może nastąpić owulacja. Dzień owulacji – czyli szczytu płodności – otrzymujemy odejmując od daty przewidywanej miesiączki 14 dni. Jeśli kobieta przewiduje krwawienie miesięczne np. na 25 listopad znaczy to, że 11 listopada powinna mieć owulacje a więc ze względy na to, że plemniki żyją kilka dni, 5 dni przed 11 listopada oraz dla pewności 3-4 dni po 11 listopada powinno powstrzymać się od stosunku jeśli nie planuje się dziecka.

Zobacz rozniez Dni płodne i niepłodne.

Zgaga nękająca kobiety w początkach ciąży wiąże się ze zmianami hormonalnymi. Wskutek działania progesteronu, rozluźniają się mięśnie przewodu pokarmowego, w tym odgrywający kluczową rolę przy pojawianiu się zgagi tzw. dolny zwieracz przełyku. Natomiast zgaga pojawiająca się w późniejszych miesiącach ciąży to efekt powiększania się macicy. Uciska ona na żołądek, co powoduje wypychanie z niego treści pokarmowej do przełyku.